Ung thư mũi họng (Ung thư mũi)

Các phương pháp điều trị được cá nhân hóa, được thiết kế để chiến đấu bệnh ung thư đồng thời giảm thiểu các tác dụng phụ.

Chuyển đến →

Ung thư mũi họng là gì?

Ung thư mũi họng (NPC) là loại ung thư bắt nguồn từ mũi họng, nằm phía sau mũi và phía trên phần sau họng. Ung thư mũi họng là một loại ung thư đầu cổ. Do mũi họng ở phía sau mũi, một số người nhầm lẫn gọi là “ung thư mũi”, nhưng về mặt y học, thì có khác nhau giữa hai bệnh lý.

Tỷ lệ mắc ung thư mũi họng ở Singapore phổ biến đến mức nào?

Ung thư mũi họng là một bệnh không phổ biến trên toàn thế giới, nhưng có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn ở một số khu vực thuộc Đông Á và Đông Nam Á.

Theo số liệu GLOBOCAN 2020 của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC):

Singapore được xếp vào nhóm khu vực có tỷ lệ mắc bệnh từ trung bình đến cao đối với ung thư mũi họng.
Tỷ lệ mắc bệnh chuẩn hóa theo tuổi là khoảng 6 đến 7 trên 100.000 nam giới và 2 đến 3 trên 100.000 nữ giới.
Bệnh ung thư mũi họng ở nam giới thường cao hơn khoảng hai đến ba lần so với nữ giới.
Tỷ lệ mắc bệnh tăng theo độ tuổi, với đa số các trường hợp được chẩn đoán ở người trung niên.

Mặc dù tỷ lệ mắc bệnh giảm dần trong hơn thập niên trước, nhưng ung thư mũi họng là một trong các loại ung thư đặc trưng hơn ở các dân tộc châu Á so với các nước phương Tây, nơi bệnh này hiếm gặp.

Các triệu chứng của ung thư mũi họng

Ung thư mũi họng có thể không gây triệu chứng nào ở giai đoạn đầu, hoặc chỉ gây các triệu chứng nhẹ. Khi các triệu chứng xuất hiện, thường ở vùng cổ, mũi, và tai, vì mũi họng ở phía sau mũi và gần thông với vòi Eustachian.

Các triệu chứng ở cổ

Một khối u không đau ở cổ do hạch bạch huyết sưng to là một trong những biểu hiện thường gặp nhất.

Các triệu chứng ở mũi

Tình trạng nghẹt mũi kéo dài, đôi khi rõ rệt hơn ở một bên.
Chảy máu mũi hoặc dịch mũi có lẫn máu, và trong một số trường hợp, nước bọt hoặc đờm có lẫn máu.

Các triệu chứng ở tai

Mất thính lực, ù tai hoặc cảm giác tai bị đầy kéo dài, thường chỉ xảy ra ở một bên.
Ở người lớn, có thể xảy ra tình trạng dịch trong tai giữa tồn tại kéo dài hoặc viêm tai tái phát mà không có nguyên nhân rõ ràng.

Các triệu chứng ít gặp hơn có thể xuất hiện ở giai đoạn bệnh nặng hơn

Đau đầu.
Nhìn đôi hoặc tê mặt.
Có thể bị đau họng hoặc khó nuốt.

Ung thư mũi họng được chẩn đoán như thế nào?

Chẩn đoán ung thư mũi họng bao gồm sự kết hợp giữa khám lâm sàng, đánh giá qua nội soi, sinh thiết và các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh. Các phương pháp chẩn đoán này giúp xác nhận sự hiện diện của ung thư và đánh giá mức độ bệnh.

Đánh giá lâm sàng

Các bác sĩ bắt đầu thu thập thông tin về tiền sử bệnh chi tiết và tiến hành khám lâm sàng. Vùng đầu cổ được khám cẩn thận, kỹ lưỡng, bao gồm kiểm tra xem có hạch bạch huyết sưng to ở cổ không.

Nội soi mũi

Nội soi mũi (còn gọi là nội soi mũi họng) cho phép bác sĩ kiểm tra trực tiếp vùng mũi họng bằng cách đưa một ống nội soi mỏng và linh hoạt vào qua đường mũi. Phương pháp này giúp phát hiện các vùng bất thường hoặc các khối u ở phía sau mũi.

Sinh thiết

Cần thực hiện sinh thiết để xác nhận chẩn đoán. Trong quá trình sinh thiết, bác sĩ lấy một mẫu mô nhỏ từ vùng nghi ngờ và quan sát dưới kính hiển vi để xác định xem có sự hiện diện của tế bào ung thư không. Nội soi mũi họng kết hợp với sinh thiết là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán xác nhận ung thư mũi họng.

Các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh

Các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh được thực hiện để xác định vị trí và mức độ lan rộng của khối u, và ung thư có di căn sang các cấu trúc lân cận hoặc các hạch bạch huyết không. Các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh có thể bao gồm:

Chụp cộng hưởng từ (MRI) vùng mũi họng và cổ
Chụp cắt lớp vi tính (CT)
Chụp PET-CT trong một số trường hợp cụ thể

Chụp cộng hưởng từ (MRI) thường được sử dụng để đánh giá mức độ xâm lấn tại chỗ của ung thư và mức độ ảnh hưởng đến các cấu trúc xung quanh.

Xét nghiệm máu

Có thể thực hiện các xét nghiệm máu để phát hiện các dấu ấn sinh học liên quan đến nhiễm vi rút Epstein-Barr, có mối liên quan chặt chẽ với ung thư mũi họng. DNA của vi rút Epstein-Barr trong huyết tương có thể được sử dụng trong đánh giá lâm sàng và theo dõi.

Giai đoạn ung thư

Sau khi chẩn đoán được xác nhận, các xét nghiệm tiếp theo được thực hiện để xác định giai đoạn của bệnh ung thư. Việc xác định giai đoạn giúp các bác sĩ lên kế hoạch điều trị phù hợp nhất.

Các giai đoạn của ung thư mũi họng là gì?

Phân chia giai đoạn mô tả mức độ lan rộng của ung thư trong cơ thể. Đối với ung thư mũi họng, phân chia giai đoạn ung thư giúp các bác sĩ xác định phạm vi của khối u và làm cơ sở để lập phác đồ điều trị.

Ung thư mũi họng thường được phân chia giai đoạn theo hệ thống TNM, hệ thống TNM đánh giá:

Dựa vào đánh giá các yếu tố TNM, ung thư thanh quản được phân chia giai đoạn thành Giai đoạn I đến Giai đoạn IV.

Giai đoạn I

Ung thư chỉ giới hạn ở vùng mũi họng và chưa di căn đến các hạch bạch huyết hay các cơ quan xa.

Giai đoạn II

Khối u có thể lan ra ngoài vùng mũi họng một ít hoặc lan sang các hạch bạch huyết lân cận ở cổ, nhưng chưa di căn xa đến các phần khác của cơ thể.

Giai đoạn III

Khối u có thể lan sang các xương gần đó, các xoang, hoặc các cấu trúc xung quanh. Có thể có tình trạng lan đến các hạch bạch huyết ở cổ.

Giai đoạn IV

Giai đoạn IV cho thấy bệnh ở mức độ nặng hơn. Khối u có thể di căn đến các cấu trúc quan trọng lân cận như nền sọ hoặc các dây thần kinh sọ não, lan rộng đến nhiều hạch bạch huyết hơn, hoặc di căn đến các cơ quan xa như phổi, gan, hoặc xương.

Tại sao đánh giá giai đoạn ung thư quan trọng

Việc phân giai đoạn giúp các bác sĩ xác định phương pháp điều trị phù hợp nhất và cung cấp thông tin về tiên lượng bệnh.

Điều trị ung thư mũi họng

Phương pháp điều trị ung thư mũi họng phụ thuộc vào giai đoạn của bệnh, mức độ lan sang các hạch bạch huyết, có di căn đến các cơ quan khác không, và tình trạng sức khỏe tổng thể của bệnh nhân.

Xạ trị

Xạ trị là phương pháp điều trị chính đối với ung thư mũi họng và thường là phương pháp điều trị ban đầu cho các trường hợp bệnh ở giai đoạn sớm. Do mũi họng nằm sâu phía sau mũi và gần các cấu trúc quan trọng, xạ trị thường được ưu tiên hơn so với phẫu thuật. Tại Singapore, một phương pháp điều trị mới hơn sử dụng liệu pháp proton được áp dụng thường quy để điều trị các trường hợp ung thư mũi họng phù hợp. Liệu pháp proton là một cách thức xạ trị chính xác, giảm thiểu tổn thương cho các mô xung quanh và do đó làm giảm các tác dụng phụ cho bệnh nhân.

Hóa trị và hóa-xạ trị

Hóa trị thường được kết hợp với xạ trị trong các trường hợp ung thư mũi họng giai đoạn tiến triển hơn. Khi được thực hiện đồng thời với xạ trị, phương pháp này được gọi là hóa xạ trị đồng thời và thường được sử dụng để cải thiện kết quả điều trị. Hóa trị dựa vào cisplatin thường được sử dụng, mặc dù phác đồ cụ thể được điều chỉnh phù hợp với từng bệnh nhân. Trong một số trường hợp, hóa trị có thể được thực hiện trước xạ trị, tùy thuộc vào giai đoạn ung thư và phác đồ điều trị.

Phẫu thuật

Do vị trí của khối u, phẫu thuật thường không là phương pháp điều trị chính đối với ung thư mũi họng. Tuy nhiên, phẫu thuật có thể được xem xét trong một số trường hợp cụ thể, như khi bệnh không thuyên giảm hoặc tái phát, hoặc khi còn các hạch bạch huyết ở cổ sau điều trị mà cần được chỉ định về mặt lâm sàng.

Điều trị toàn thân đối với bệnh tái phát hoặc di căn

Nếu ung thư tái phát hoặc di căn đến các cơ quan xa, có thể xem xét thực hiện các phương pháp điều trị toàn thân bổ sung. Tùy thuộc vào bối cảnh lâm sàng, các phương pháp này có thể bao gồm hóa trị, và trong một số trường hợp cụ thể là liệu pháp điều trị đích hoặc liệu pháp miễn dịch. Phương pháp phù hợp nhất phụ thuộc vào các yếu tố như lịch sử điều trị trước đó, đặc điểm của khối u và tình trạng sức khỏe tổng thể của bệnh nhân.

Chăm sóc hỗ trợ và chăm sóc giảm nhẹ trong quá trình điều trị

Xạ trị và hóa xạ trị có thể gây ra các tác dụng phụ liên quan đến miệng, cổ họng, da, vị giác, nước bọt, khả năng nuốt, dinh dưỡng và thính giác. Chăm sóc hỗ trợ và giảm nhẹ là một phần quan trọng trong kế hoạch điều trị và có thể bao gồm kiểm soát triệu chứng, hỗ trợ dinh dưỡng và phục hồi chức năng khi cần thiết.